BRUMMEN – Gemeentelijke herindeling is in Nederland vaak aan de orde. Waren er rond 1900 nog ruim 1100 gemeenten. Door gemeentelijke herindelingen is dat aantal afgenomen tot 342. Het proces van herindeling is aan wettelijke regels gebonden en duurt in totaal circa vier jaar.

In Brummen staan gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders aan het begin van dit proces. Op verzoek van de raad is een onderzoek gedaan en heeft het college de raad een voorstel gedaan. Het is aan de gemeenteraad om dit voorstel als dan niet gewijzigde vorm vast te stellen. Met die opdracht gaat het college dan aan de slag.

Met de resultaten van die opdracht wil waarnemend burgemeester Geert van Rumund na de zomer bij de raad terugkomen. Dan is het aan de betrokken gemeenteraden om een herindelingsontwerp vast te stellen. Dat wordt vervolgens acht weken ter inzage gelegd. Iedereen kan dan een zienswijze indienen. Met eventuele aanpassingen uit de ingediende zienswijzen wordt het herindelingsadvies opnieuw aan de betrokken gemeenteraden voorgelegd. Na de vaststelling is het aan het ministerie om tot een herindelingswet op te stellen en na besluit door de ministerraad de wet door beide Kamers te loodsen. Voordat voor de nieuwe gemeente de raadsverkiezingen gehouden worden, neemt na het besluit van donderdag nog circa drie jaar in beslag.

Maar een vaststelling door de gemeenteraad betekent niet dat de herindeling ook de instemming van het ministerie of het parlement krijgt. Minister Kajsa Ollongren besloot in 2021 een besluit van de provincie tot samenvoeging van Barneveld en Scherpenzeel niet goed te keuren. In 2012 wees de Tweede Kamer de samenvoeging van Bussum, Muiden, Naarden en Weesp tot één gemeente af. Ook pogingen om een fusie tot stand te brengen tussen de gemeenten Nuenen, Gerwen en Nederwetten strandde na drie jaar overleggen uiteindelijk in 2019.

Meerssen

Van 2018 tot 2020 heeft de gemeente Meerssen (ca. 18.459 inwoners) een traject gevolgd om te komen tot een regieorganisatie, waarbij het grootste deel van de medewerkers over zou gaan naar de gemeente Maastricht en een kleine regieorganisatie zou worden gevormd in de gemeente Meerssen. Hierbij moest de gemeente Meerssen een financiële bijdrage leveren aan de gemeente Maastricht. In 2020 dreigde er een fors begrotingstekort. Het Meersense college koos toen voor herindeling met Maastricht. Twee van de drie coalitiefracties waren het met dat voorstel niet eens. Gevolg was het einde van het college en daarmee was ook herindeling van de baan. Mede dankzij financiële meevallers en een hogere uitkering uit het gemeentefonds slaagde het nieuwe college erin om toch een sluitende begroting op te stellen. De gemeenteraad heeft vervolgens gekozen voor zelfstandigheid.

Ook in Meerssen erkennen ze dat kleinere gemeenten inderdaad vaak organisatorische problemen hebben, maar ook grotere gemeenten blijven daar niet van verschoond. De gemeente Meerssen slaagt erin om een groot aantal vacatures in te vullen. Hiertoe worden innovatieve wervingsmethodes gebruikt. Sommige vacatures blijken lastig in te vullen en dat is een van de redenen om samen te werken met andere gemeenten in Zuid-Limburg. Structurele samenwerking is er in gemeenschappelijke regelingen maar ook vaak incidenteel bijvoorbeeld op het gebied van aanbestedingen. De samenwerking heeft betrekking op het sociale, fysieke en economische domein.

Dantumadiel

Door een fusie van de gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadiel en Kollumerland ontstond op 1 januari 2019 de gemeente Noardeast-Fryslân. Sinds 2015 werkten die gemeenten al ambtelijk samen en daar nam ook Dantumadiel (ca. 19.138 inwoners) aan deel. Maar Dantumadiel besloot bestuurlijk zelfstandig te blijven, waarbij de ambtenaren wel deel gingen uitmaken van de nieuwe gemeente. Die samenwerking eindigde 1 januari 2024 en op die datum werd de gemeente weer een volledig zelfstandige gemeente. Dat betekende dat de eigen organisatie weer op orde moest worden gebracht.

Voor de nieuwe organisatie zocht Dantumadiel eind 2023 zestig nieuwe collega’s. Met een succesvolle wervingscampagne lukte het om vrijwel alle functies in te vullen. Raadslid Hilbrand Visser (CDA) was destijds geen voorstander van een zelfstandig Dantumadiel. Maar nu een meerderheid van de raad die keuze heeft gemaakt omdat de samenwerking geen synergievoordelen opleverde, is hij positief gestemd over de gang van zaken.

Voor de komende jaren laat de begroting van de gemeente, ook in het gevreesde ravijnjaar 2026, geen tekorten zien.

Bron: Brummens Nieuws 

Geplaatst door: & Van de Laar