1. Vier burgemeesters gebroederlijk naast elkaar: is de ‘fusiepuzzel’ nu helemaal gelegd?

Je zou het bijna denken. Op semi-neutraal terrein (bij Royal Eijkelkamp in Giesbeek) was de boodschap van de burgervaders duidelijk. De gemeentebesturen staan positief tegenover een fusie. Dat betekent volgens hen niet dat alles al in kannen en kruiken is. Verre van.

„De gemeenteraden van Duiven, Zevenaar en Westervoort moeten nog drie keuzes maken. In Doesburg lopen ze wat voor, daar kan de gemeenteraad nog twee keuzes maken”, zegt Huub Hieltjes, burgemeester van Duiven.

De volgende keuze in de drie gemeenten is het principebesluit. Tot nu toe hebben de gemeenten aangegeven dat ze de intentie hebben om samen te gaan. In januari wordt het principebesluit genomen. Hierin staan ook zaken opgenomen die de gemeenten afzonderlijk belangrijk vinden om mee te nemen in de onderhandelingen.

Gaan de gemeenteraden hiermee akkoord, dan wordt het plan om te fuseren verder uitgewerkt en kan de puzzel worden gelegd.

Zeker. De gemeenteraden hebben allemaal nog momenten waarop zij kunnen besluiten uit de fusie te stappen. De komende gemeenteraadsverkiezingen in maart kunnen hierin een belangrijke rol spelen.

Meerdere politieke partijen in verschillende gemeenten hebben al aangegeven dat zij de intentie hebben om te fuseren, maar alleen als het hele plaatje klopt. Vanuit Doesburg is Stadspartij Doesburg juist tegen de fusie. Krijgen de partijen die een kritische houding hebben straks veel stemmen, dan kunnen de verhoudingen anders komen te liggen, waardoor mogelijk een streep door de fusie kan gaan.

Toch willen de burgemeesters niet wachten met het principebesluit tot na de verkiezingen. Volgens hen is het verstandig dat de gemeenteraadsleden die het traject al een paar jaar volgen, dit besluit nog kunnen nemen. Zij weten immers wat er speelt.

Als een van de gemeenten straks alsnog besluit om uit de fusie te stappen, valt de ‘fusiepuzzel’ weer helemaal uit elkaar.

Volgens de burgemeesters is 1 januari 2029 de streefdatum voor de fusie. Als de principebesluiten zijn genomen, verwachten zij dat de eerste versie van het ‘fusieplan’ uiterlijk begin 2027 klaar is. Vervolgens beslissen gemeenteraden hierover.Als iedereen akkoord is, wordt het plan voorgelegd aan de minister van Binnenlandse Zaken en de Tweede en Eerste Kamer. Zij hebben naar verwachting anderhalf jaar nodig om te beoordelen of alles correct is uitgevoerd en voldoet aan de wettelijke eisen. Daarna nemen zij een besluit.Lukt dit voor de zomer van 2028, dan kunnen in het najaar van 2028 nieuwe verkiezingen plaatsvinden voor de gemeenteraad in de gefuseerde Liemerse gemeente. De nieuwe gemeente is een feit op 1 januari 2029, mits alles volgens plan verloopt.

Nee, verre van. De gemeente Zevenaar is in 2018 voor het laatst gefuseerd, toen Zevenaar en de voormalige gemeente Rijnwaarden samenvoegden. Volgens Lucien van Riswijk, burgemeester van Zevenaar, is het bekend dat een fusiegemeente de eerste zeven jaar niet heel productief te werk kan gaan.Dat moet anders, luidt de boodschap. Daarom proberen gemeenten lessen te trekken uit de fusie van 2018. Zodoende wordt nu op de achtergrond al gekeken waar gemeenten kunnen samenwerken, bijvoorbeeld over de inzet van boa’s en het optreden bij het sluiten van drugspanden.Volgens Arco Hofland, waarnemend burgemeester in Doesburg, wordt ook bij vacatures binnen zijn gemeente gekeken of die ingevuld kunnen worden met personeel van de andere gemeenten.Als er straks een voorlopig ‘fusieplan’ ligt, komen ook grote nieuwe investeringen, zoals een nieuw sportpark, onder een vergrootglas te liggen. Omdat het gaat om gezamenlijk geld, moeten de andere gemeentebesturen ook akkoord zijn met de investering.